W 1924 roku na terenie Bielska – Białej powstało Stowarzyszenie Hodowców Gołębi Pocztowych i Rasowych „Beskid”. Była to pierwsza tego typu organizacja, która zrzeszała członków tych terenów z różnych warstw społeczeństwa, a w szczególności klasy pracującej i chłopów oraz mały procent inteligencji. Założycielami tej pierwszej komórki byli koledzy:
- Kapitanowie WP – Tadeusz Wierzyński, Marian Witkowski, Rudolf Czarnota, Jakub Dobija oraz Józef Kamiński i Franciszek Palichowski.
Funkcje te pełnili do roku 1932, kiedy to na zebraniu wyborczym powstał nowy skład osobowy z podziałem funkcji.
Prezesem został Dr med. Antoni Motylewicz, Sekretarzem komisarz policji państwowej Kpt Franciszek Porwoźniak , Skarbnikiem Franciszek Kufa .
W latach 1931 – 1935 nastąpiło zahamowanie naszej hodowli. Z uwagi na skutek panującego bezrobocia – część kolegów opuściła szeregi, pozostała liczba zamożniejszych kontynuowała loty o zasięgu średnim i próby dalekodystansowe. Tutaj wyróżniały się gołębie bielskie Kolegów: Palichowskiego, Kamińskiego, Czarnoty – Dobiji – na różnych wystawach krajowych zdobywały medale. Na wystawie w Brukseli zostały wyróżnione a tym samym, prasa dała Związkowi rozgłos w kraju i poza granicami naszego Państwa. Koledzy Franciszek Palichowski, Józef Kamiński i Rudolf Czarnota otrzymali srebrne i złote pamiątkowe medale wydane przez Ministerstwo Spraw Wojskowych – Obrony Narodowej w Warszawie.
W tym czasie by podbudować rasę gołębi pocztowych Kol. Erwin Genzer ówcześnie znany rzeczoznawca sprowadził cenny materiał wprost z Belgii. Umożliwił wprowadzenie ich do bielskich gołębi, co dało bardzo dobre efekty. Podczas II wojny światowej trzeba było te gołębie przechowywać w ukryciu, narażając się na szykany ze strony okupanta. W czasie wojny część gołębi została jednak zniszczona, niemniej cenne gołębie pozostały do chwili wyzwolenia.
Kol. Józef Fijak narażał się całą okupację, przechowując w ukryciu gołębie bezpośrednio od Kol. Genzera. Zaraz po wojnie aktywni członkowie: Czarnota, Gowin, Fijak, Palichowski, Kaspura, Sokołowski, Harmata, Dobija, Kamiński zaopiekowali się gołębiami, które przetrwały.
Za zezwoleniem miejscowych władz terenowych doszło do zebrania w roku 1945 – koledzy: Czarnota, Kamiński, Gowin, Fijak, Dobija, Sokołowski, Palichowski, Tarnawa utworzyli Oddział PZHGP Bielsko.
Nawiązanie współpracy między Zarządem Głównym i Okręgiem V Katowice oraz innymi oddziałami PZHGP – dało rezultaty.
W roku 1947 została powołana 18 – ta Grupa Lotowa zrzeszająca członków terenów: Czechowice – Dziedzice, Pszczyna, Brzeszcze, Oświęcim, Żywiec, Cieszyn oraz Bielsko – Biała. Prezesem został były dyrektor Zakładów Rowerowych w Czechowicach Kol. Emil Konieczny. Zebrania odbywały się regularnie w świetlicy Walcowni w Czechowicach. Praca układała się pomyślnie dzięki temu zanotowano wzrost członków.
Rok 1948 przeszedł do historii naszego Związku – nastąpił podział na 18 Grupę Lotową Bielsko – Biała, która istniała i 30 Grupę Lotową Czechowice – Dziedzice.
Powstały zaraz Oddziały: Wilkowice, Biała, Meszna. Na czele Grupy Lotowej Bielsko – Biała stanął Kol. Robert Donocik. Od tego czasu w myśl Statutu PZHGP składy osobowe zarządu zmieniały się.
W okresie tym zorganizowano w Hotelu „Prezydent” 1 – szy po wojnie na terenie Bielska pokaz gołębi pocztowych. Prof. Moskała odstąpił dwa zegary kontrolne na rzecz Oddziału Bielsko i tym samym wzbogacił 18 – tą Grupę Lotową o ten cenny sprzęt, gdyż wówczas tylko nieliczni koledzy posiadali zegary, dlatego współzawodnictwo lotowania nie dawało faktycznego obrazu poszczególnych hodowli.
Do najlepszych hodowli należały hodowle kolegów: Prof. Moskały, Czarnoty, Harmaty, Sokołowskiego, Tarnawy, Pacha, Kani, Kamińskiego, Palichowskiego, Szermańskiego, Strauba, Gondka, Zająca.
Rok 1957 przyniósł kolejne zmiany. Prezesem został Kol. Krywult, Sekretarzem Włoch. Za cel wzięli sobie załatwienie stałego miejsca szkolenia i świetlicy. Otrzymali stałe miejsce przy Bielskim Przedsiębiorstwie Budownictwa Przemysłowego Nr 3.
Z roku na rok następowały zmiany, wyrastały stale nowe problemy, członkowie nasi przepracowali w czynie społecznym około 500 r-g przy budowie boiska BKS Stal. Organizowano zbiórki złomu kolorowego, który był konieczny do zdania w zamian za obrączki rodowe.
Nastąpił remont lokalu Grupy Lotowej Bielsko – Biała przy ul. Sobieskiego 2. Remont lokalu zakończono umeblowaniem. Lokal dawał możliwości odbywania zebrań.
Następnie zorganizowano wystawę, podczas której sędziowali koledzy Jakubowski i Zalarski. Rozdano nagrody.
Po osiągnięciach napotkano na pewne trudności. Otrzymano wypowiedzenie miejsca sadzenia i świetlicy budowlanych. Z pomocą przyszedł Kol. Szczurzydło, który odstąpił miejsce w swoim ogrodzie. Nastąpiła budowa pomieszczenia oraz stałego miejsca sadzenia.
W dniu 18 kwietnia 1964 r. w Sali „Beskid” w Parku Ludowym odbyło się 40 – lecie istnienia związku. Przeprowadzono wówczas wywiad z Kol. Redaktorem „Hodowcy Gołębi Pocztowych” i wykonano reportaż. Koledzy Zając, Włoch, Gondek dali materiał do gazetki, gdzie obszernie rozpisano się o bielskich hodowcach.
Nastąpiły uroczyste spotkania weteranów – nestorów naszego związku. Wręczono upominki – Górnika dla zarządu Grupy Lotowej i dyplomu pamiątkowego dla Prof. Moskały.
Ponadto na wniosek Zarządu Grupy Lotowej – Komisja Odznaczeń Zarządu Głównego wręczyła odznaczenia złote i srebrne.
Otrzymali je koledzy:
Złote: Kania, Dobija, Zając, Włoch.
Srebrne: Walaszek, Grzywa, Kruczek, Kubik, Straub, Kaczmarczyk i Kubica.
Wszystkiemu towarzyszyły występy estradowe i zabawa taneczna.
Nastąpiły również takie chwile jak likwidacja Oddziału Meszna, a później Leszczyny. Oddziały te na wskutek małej ilości członków rozwiązano. Przekazano sprzęt w jedno miejsce przy Grupie Lotowej. Ustalono stały punkt sadzenia w Bielsku, zamykanie i otwieranie zegarów.
Rok 1965 przynosi zmiany w Zarządzie.
Prezesem został Kol. Gondek, Sekretarzem Kol. Gruszczyk, Skarbnikiem Kol. Włoch.
Uchwalono zorganizowanie III wystawy na terenie Bielska, którą Prezes Gondek wraz z kolegami doprowadził do skutku. Sędziowali koledzy: Wojtyczka, Stokłosa oraz jako kandydat na sędziego Henryk Linek. W roku 1967 nadzwyczajne walne zebranie przyniosło duże zmiany. Rezygnację złożyli Koledzy Gondek i Włoch.
Prezesem został Henryk Tomszak
Sekretarzem Oswald Gruszczyk
Skarbnikiem Kazimierz Mazur
Pierwszym zobowiązaniem było wstawienie na pierwszy plan obrad budowy kabiny i udzielenie upoważnienia zarządowi w tym kierunku przez Walne Zebranie.
Nawiązano kontakt z Grupą Lotową PZHGP w Strzelcach Opolskich w celu wymiany doświadczeń w dziedzinie pracy organizacyjnej na szczeblu grupy Lotowej, a w szczególności w sprawie transportowania gołębi pocztowych na loty.
Delegacja na czele z Kol. Henrykiem Tomszakiem, spotkała się w grudniu 1967 r. w strzelcach Opolskich z Sekretarzem tej grupy cenionym działaczem PZHGP Kol. Franciszkiem Budzianowskim.
Doszło do wymiany doświadczeń z których członkowie naszej grupy wiele skorzystali. Ustalono termin drugiego spotkania, w którym wzięłi udział ze strony 18 –tej Grupy Lotowej Bielsko – Biała Koledzy. Henryk Tomszak, Oswald Gruszczyk, Marian Golenia.
Ze strony Grupy Lotowej w Strzelcach Opolskich Koledzy: Franciszek Budzianowski i Eryk Klimek.
Doszło do zawarcia umowy o odstąpieniu nowej kabiny nakładanej na samochód ciężarowy marki „Star”. 20 kwietnia 1968 r. delegacja składająca się z Prezydium Zarządu Grupy Lotowej Bielsko – Biała, wyjechała po odbiór kabiny, którą przywieźli samochodem Wojewódzkiej Spółdzielni Transportu wiejskiego Katowice – Oddział w Komorowicach - która to Spółdzielnia świadczyła usługi naszemu Związkowi, przewożąc kabinę wraz z gołębiami na loty.
Rozpoczęła się nowa karta w historii 18 – tej Grupy Lotowej Bielsko – Biała. Transport gołębi na loty samochodem.
W związku z zakupem kabiny stworzono możliwość wspólnego lotowania z takimi grupami jak:
- Cieszyn
- Skoczów
- Czechowice – Dziedzice
- Pszczyna
- Żywiec
- Węgierska Górka
- Wisła
Z racji podróżowania kabiną gołębie uzyskiwały nie notowane dotychczas masowo szybkości w granicach 1200 – 1400 m/min. Odnotowano również poważny wzrost napływu nowych członków. W 1969 r. Grupa Lotowa liczyła średnio 130 członków. Tym kolegom, którzy szczególnie wyróżnili się w pracy nad wprowadzeniem istotnych i koniecznych zmian w tym okresie i usprawnienia pracy nad przeprowadzeniem lotów, Zarząd Grupy Lotowej na swym posiedzeniu w dniu 24 października 1968 r. postanowił przyznać dyplomy pamiątkowe.
Byli to koledzy:
- Henryk Tomszak – Prezes Zarządu Grupy Lotowej
- Oswald Gruszczyk – Sekretarz
- Kazimierz Mazur – Skarbnik
- Oswald Włoch – Przewodniczący Głównej Komisji Zegarowej
- Bolesław Horecki – Członek Zwyczajny
- Józef Tara – Członek Zarządu Grupy Lotowej
- Stanisław Manda – Członek Komisji Sadzeniowej i zastępca gospodarza
- Karol Międzybrodzki – Gospodarz
- Marian Golenia – Przewodniczący Głównej Komisji Sadzeniowej
Po zakupie kabiny postanowiono latem 1968 r. umeblować i urządzić nowo przyznany lokal w Bielsku – Białej przy ul. Wyspiańskiego 16, w którym najwięcej pracy włożył Kol. Oswald Gruszczyk Prezes Oddziału Bielsko i Sekretarz Zarządu Grupy Lotowej. Urządzono gablotę, gdzie wystawiono na widok publiczny nagrody jakie były zdobyte przez nestorów naszego Związku.
W roku 1968 nastąpiła pierwsza obniżka kosztów w lotowaniu co sprzyjało rozwojowi i umacnianiu się hodowli gołębi pocztowych na terenie Bielska – Białej.
W grudniu 1968 r. urządzono pokaz gołębi pocztowych dla społeczeństwa 100 – tysięcznego już miasta Bielska – Białej oraz dla hodowców z sąsiednich grup lotowych. Sędziował jeden z najlepszych ekspertów naszego sportu, członek kolegium sędziów Kol. Józef Paliczka, sędzia o uprawnieniach międzynarodowych.
W roku 1968 srebrne odznaki Związku otrzymali koledzy: Oswald Gruszczyk, Bronisław Owczarz, Eugeniusz Gondek.
W roku 1969 wprowadzono w życie współzawodnictwo o „Puchar Beskidów” i o „Mistrza Rejonu VII Okręgu V- Katowice utworzonego dla Bielska – Czechowic – Pszczyny – Cieszyna – Skoczowa i Wisły. Wielki sukces w obu współzawodnictwach odnieśli hodowcy z Bielska zajmując większą od innych ilość nagrodzonych miejsc, chociaż sam puchar i mistrzostwo „ Beskidów” zdobył członek Grupy Lotowej z Cieszyna Kol. Zenon Pilichowski. Mistrzostwo 18 – tej Grupy Lotowej zdobył po raz trzeci jeden z najlepszych hodowców tamtych lat Kol. Ludwik Leśniak – członek Oddziału Biała.
Na rok 1969 przypadły rocznice powstania oddziałów
- Bielsko – 45 lat
- Biała – 20 lat
Obchody połączono z uroczystym rozdaniem nagród i wieczorkiem tanecznym w Kawiarni „Beskid” w Parku Ludowym w Mikuszowicach Śląskich – które stanowiły od początku 1969 r. dzielnicę Bielska – Białej.
Od roku 1970 lotowano transportując na miejsce wypuszczenia wyłącznie kabinami eskpresowymi ładowanymi na samochody ciężarowe. W dalszym ciągu 18 – ta Grupa Lotowa Bielsko – Biała (obecnie oddział) była wiodącą jednostką organizacyjną PZHGP w regionie w dziedzinie transportu gołębi na loty w ramach Okręgu Katowice.
Wiele swojego osobistego zaangażowania w pracę obecnego Oddziału, szczególnie w dziedzinie transportu wniósł Kol. Stanisław Handzlik. Użyczył własny transport do przewozu gołębi na loty. Nadal współpracowaliśmy z sąsiednimi grupami lotowymi zabierając im gołębie do naszych kabin obniżając w ten sposób koszty dla członków Oddzialu Bielsko – Biała. W pewnym okresie czasu byliśmy nawet właścicielami kompletnego zestawu (samochód i kabina) co zawdzięczamy głównie dwóm członkom naszego Oddziału Kol. Stanisławowi Handzlikowi i obecnemu Prezydentowi PZHGP Janowi Kawalerowi ( wówczas członkowi Oddziału Bielsko – Biała). Należy wspomnieć, że na początku lat 70 – tych do władz Zarządu Głównego PZHGP odszedł czołowy działacz naszego Oddziału Kol. Eugeniusz Gondek, który swoim autorytetem we władzach PZHGP przyczynił się do powstania obecnego Okręgu Bielsko Biała w 1976 r. Równocześnie został pierwszym Prezesem Zarządu Okręgu.
Członkowie naszego Oddziału już od początku zaznaczyli swoją obecność w nowym Okręgu. W lotach należy wspomnieć dwukrotnego Mistrza Okręgu Kol. Stanisława Handzlika i wielu innych. Zaznaczyli swoją obecność również w Zarządzie Okręgu inni członkowie Oddziału Bielsko – Biała.
Początek lat 90 – tych to lata budowy obecnej siedziby Oddziału przy ul. Gen. Maczka w Bielsku – Białej. Tu wielu hodowców ma swój udział na czele z Kol. Czesławem Drabkiem. Historia Oddziału Bielsko – Biała odnotowuje wiele pozytywnych chwil, ciekawych spotkań, obchodów okrągłych rocznic i zmian Zarządów Oddziału. Wszyscy z nas mają w tej historii swoje miejsce. Ciągłe dążenie do poprawy i wygody podróżowania gołębi na miejsce wypuszczenia do lotu wymuszają jakoby budowę nowych kabin do transportu gołębi.
Staraniem Zarządów Oddziału Bielsko – Biała zbierano stosowne składki na ten cel co obciążało finansowo członków, ale było to nieuniknione dla realizacji tych inwestycji. Był taki okres w początkach działalności Okręgu Bielsko – Biała kiedy Okręg z własnych funduszy budował kabiny dla zespołów lotujacych.
Z takich przywilejów korzystał również nasz Oddział i otrzymał nową kabinę w latach 80 – tych ubiegłego wieku. Zarząd Okręgu przyczynił się też do otrzymania działki z Urzędu Miejskiego na której zbudowano siedzibę Oddziału. Działo się to za wstawiennictwem członków naszego Oddziału zasiadających w Zarządzie Okręgu.
W tej najnowszej historii Oddziału pomija się szczegóły dotyczące nazwisk hodowców, którzy swoją działalnością w sposób szczególny przyczynili się do rozwoju tego oddziału z uwagi na możliwość pominięcia kogoś i jego zasług. Wielu naszych hodowców za swą działalność otrzymało najwyższe odznaczenia za:
- wybitne zasługi dla rozwoju PZHGP
- Członkostwo Honorowe
Jeden z wieloletnich członków naszego Oddziału Kol. Jan Kawaler jest obecnie już trzecią kadencję Prezydentem PZHGP i członkiem międzynarodowej organizacji FCI.
Z dziewięćdziesięcioletniej działalności naszego Oddziału PZHGP możemy być dumni. Ościenne oddziały w historii czerpały z naszego doświadczenia tak, że same wyrosły na wzorowe organizacje. Również obecne władze naszego Oddziału czynią wszystko co w ich mocy, aby mieć swoją dobrą kartkę w tej historii. Mamy również obecnie świetne wyniki lotowe naszych członków i całego Oddziału.
Aby historia oceniła nas stanowiących o pozycji Oddziału Bielsko – Biała, to nasze zaangażowanie musi opierać się na naszej wielkiej pasji jaką jest hodowla i ciągłe podnoszenie na wyższy poziom gołębia pocztowego i związanej z tym organizacji podstawowego szczebla Oddziału. Tego należy życzyć wszystkim członkom zasłużonego oddziału jakim jest Oddział Bielsko – Biała w tym wielkim Jubileuszu 90 – lecia istnienia.
Na podstawie Kroniki Oddziału Bielsko – Biała opracował M. Sikora